Giải pháp Điện khí hóa Giao thông nhằm Giảm Ô nhiễm Không khí và Thực hiện Đóng góp do Quốc gia Tự quyết (NDC) tại Việt Nam

Ngày 5 tháng 9 năm 2025, Trường Đại học VinUni phối hợp cùng Cục Biến đổi Khí hậu thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Giải pháp Điện hóa Giao thông nhằm Giảm Ô nhiễm Không khí và Thực hiện Đóng góp do Quốc gia Tự quyết (NDC) tại Việt Nam”. Sự kiện quy tụ lãnh đạo, chuyên gia và nhà khoa học đến từ nhiều viện nghiên cứu và cơ quan quản lý nhà nước.

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS. Phan Thị Thục Anh – Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi Xanh Thông minh (GREEN-X) – cho biết lĩnh vực giao thông vận tải hiện là một trong những nguồn phát thải lớn nhất trong ngành năng lượng. Vì vậy, thúc đẩy sử dụng phương tiện điện được xem là định hướng chiến lược nhằm cải thiện chất lượng không khí và giảm phát thải khí nhà kính. Bà cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc phối hợp chặt chẽ giữa chính sách, hạ tầng và công nghệ để bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra hiệu quả và bền vững.

TS. Nguyễn Tú Anh (GREEN-X) trình bày tại hội thảo

Trong suốt hội thảo, các nhà khoa học và chuyên gia đã thảo luận nhiều vấn đề trọng tâm như tác động của điện hóa giao thông đối với giảm phát thải và cải thiện chất lượng không khí, cơ chế thị trường carbon, định giá phát thải và huy động tài chính khí hậu. Một nghiên cứu kinh tế do nhóm nghiên cứu của VinUni thực hiện cho thấy chi phí cho quá trình chuyển đổi xanh là rất lớn, với ước tính Việt Nam cần tới 2,4 nghìn tỷ USD (theo giá năm 2023) để đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2050, theo BloombergNEF. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu khẳng định đây là xu hướng không thể đảo ngược và đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ về chính sách, công nghệ và hạ tầng.

Hội thảo cũng phân tích kinh nghiệm quốc tế trong việc xây dựng cơ chế tín chỉ và tiêu chuẩn thúc đẩy nhiên liệu carbon thấp, thông qua các mô hình như Low Carbon Fuel Standard (LCFS) của California và hệ thống J-Credits của Nhật Bản. Theo các chuyên gia, đây là những tham chiếu quan trọng cho việc xây dựng khung pháp lý minh bạch nhằm thúc đẩy đầu tư vào hạ tầng trạm sạc, sản xuất xe điện và các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng.

Kết thúc hội thảo, các đại biểu thống nhất rằng điện hóa giao thông là một trụ cột quan trọng trong chiến lược giảm phát thải và cải thiện chất lượng không khí. Tuy nhiên, quá trình triển khai cần đi kèm với lộ trình phù hợp, cơ chế tín chỉ rõ ràng và các chính sách khuyến khích đầu tư hiệu quả.